شمس الدين حافظ
468
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
384 - « لذت داغ غمت » خيز تا از درِ ميخانه گشادى طلبيم * بر رهِ دوست نشينيم و مرادى طلبيم زادِ راهِ حرمِ وصل نداريم مگر * به گدايى ز درِ ميكده زادى طلبيم اشكِ آلودهء ما گرچه روان است ولى * به رسالت سوى او پاك نهادى طلبيم لذّتِ داغِ غمت بر دلِ ما باد حرام * اگر از جورِ غمِ عشقِ تو دادى طلبيم نقطهء خالِ تو بر لوحِ بصر نتوان زد * مگر از مردمكِ ديده مدادى طلبيم عشوهاى از لبِ شيرينِ تو دل خواست به جان * به شكر خنده لبت گفت مزادى طلبيم تا بُوَد نسخهء عطرى دلِ سودازده را * از خطِ غاليهساى تو سوادى طلبيم چون غمت را نتوان يافت مگر در دلِ شاد * ما به امّيدِ غمت خاطرِ شادى طلبيم بر دَرِ مدرسه تا چند نشينى حافظ * خيز تا از دَرِ ميخانه گشادى طلبيم * توضيحات : گشاد ( انبساط خاطر ) مراد ( حاجت ) مگر ( همانا ) زاد ( توشهء سفر ) لوح بصر ( صفحه چشم ) مزاد ( زياد كردن قيمت چيزى - بيشتر ) مداد ( رنگ يا سياهى ) سواد ( رونوشت ) داد ( عدل - لذت ) عشوه ( فريب دادن - شيوه و حالت ) معنى بيت ( 1 ) ( برخيز تا از در ميخانه فتح بابى و فرجى بجوئيم ، خاكسار راه يار شويم و حاجتى از دوست بخواهيم ) معنى بيت ( 2 ) ( همانا توشهء راهى براى رسيدن به بارگاه وصال نداريم پس با گدايى از ميخانه آن را به دست آوريم ) معنى بيت ( 3 ) ( اگرچه اشك خونآلود ما روان و جارى است اما شايستگى لازم را ندارد كه از جانب ما بسوى محبوب رود . پس براى پيامرسانى قاصدى پاك سرشت جز اشك طلبيم . ) معنى بيت ( 4 ) ( لذت داغ غم تو بر دل ما حرام مىباشد مگر اينكه از ستم غم عشقت داد و امان بخواهيم ) معنى بيت ( 5 ) ( نقطه خال تو را نمىشود بر صفحه چشم تصوير كرد مگر اينكه از مردمك چشم مداد و مركب بخواهيم كه او شايسته اين كار است ) . * ترجمه : * نتيجه تفأل : 1 - دست به فعاليت خوبى زدهايد به شرط آنكه ادامه دهيد و بين راه خسته نشويد ، اين استمرار موجب مىشود كه گرفتاريهاى جنابعالى و خانواده از بين برود . 2 - زياد به فكر همراه و شريك نباشيد و از سرزنش ديگران هم هراس به دل راه ندهيد زيرا با دقت و انديشه و سرعت عمل و توكل بر خدا كار شما انجام خواهد گرفت و خداوند شما را يارى مىكند . 3 - خواجه در بيتهاى 6 و 7 و 8 فرمايد : ( دل به بهاى جان از لب شيرين تو اشارهاى خواست لبت با تبسم شيرين جواب داد كه بايد قدرى بر قيمت آن اضافه كنى زيرا جان به تنهايى كافى نيست ) ( همان گونه كه براى درمان جنون و سودازدگى عطر تجويز مىشود ، ما نيز از سبزهء چهرهء تو كه مشكفشان مىباشد نسخه و رونوشتى مىجوييم ) ( چون عشق تو درددلى كه فارغ از انديشهء دنيا باشد ، مىخواهد ما نيز در آرزوى يافتن اين گنج غم دلى شاد و وارسته از قيد تعلقات مىجوييم ) خود تفسير كنيد . 4 - از مسافر اطلاعات خوبى دريافت مىكنيد ، به دوستان بيشتر توجه كنيد و به پدر و مادر هم لطف داشته باشيد به زودى خوابى خواهيد ديد كه پدرتان با شما سخن مىگويد و درددل مىكند ، نشانه آنست كه قدرت شما در اداره زندگى بيشتر مىشود و راهنماى ديگران مىشويد و مورد احترام همگان قرار خواهيد گرفت ) . 5 - رايانه در رسيدن به خواستهيتان كمك مىكند و از طريق امواج خبرهاى خوبى دريافت مىكنيد ، اما بايد بسيار هوشيار و زيرك باشيد تا فريب نخوريد .